Naar inhoud

Praktisch

GEEN

Meer info

JVF Gij-nu-hier-Sint-Kruis (1935-1942)

JVF Gij-nu-hier-Sint-Kruis (1935-1942)

Misschien wel op suggestie van bisschop Lamiroy en bijna zeker met medeweten van Karel Dubois, ontstond in 1933 vanuit Leuven 'spontaan' nog een studentenbeweging, naast de KSA en buiten het AKVS: het Jong Volksche Front, kortweg het JVF. Terwijl KSA kerkelijk strijdend was en Vlaams voelend, zou dit JVF kerkelijk voelend en Vlaams strijdend zijn. Op die manier kon de Kerk flamingante studenten die in KSA hun gading niet vonden, zicht houden op een studentenbeweging die politieke standpunten kon innemen, katholiek dacht en toch niet met het kerkelijk gezag werd verbonden. Het JVF verdedigde de Groot-Nederlandse gedachte, koesterde federalistische idealen, sympathiseerde met de taalgrensacties van Flor Grammens en zou zelfs velen van het Oostfront weggehouden hebben. Als volwaardige jeugdbeweging had het een eigen vlag, een eigen lied en een eigen tijdschrift, Jong Volksche Front, maar mocht geen uniform hebben. Er waren net zoals in KSA gewest- en gouwdagen en bedevaarten. Het JVF was vooral tot West-Vlaanderen beperkt en telde vlug een 65-tal vakantiebonden, meestal vroegere AKVS-bonden, en een tiental dito collegebonden. Eén van de hoofdleiders was Berten De Clerck, vader van de huidige voorzitter van de partij CD&V.

Toen seminarist René Blieck bondsleider werd van KSA Sint-Kruis, was hij ook lid van het JVF-gewest Noorden. Hij organiseerde op 4 mei 1935 een JVF-meeting waar hij de idealen van het JVF uitlegde. Hij overtuigde een twintigtal aanwezigen om in Sint-Kruis een JVF-studentengilde te starten. Er waren dus plots twee bonden: een KSA-bond en een JVF-bond, met dezelfde hoofdleider en vrijwel dezelfde leden. Gezien het JVF en de KSA in de praktijk hetzelfde publiek bereikten, gebruikte leider Blieck het JVF-contactblaadje Samen na enkele nummers ook als contactblad voor de KSA-bond. Van dit handgeschreven tijdschriftje zijn alle exemplaren bewaard gebleven. De Vlaamse toon voerde begrijpelijkerwijze de bovenhand.

Pas toen Blieck in 1937 zijn legerdienst moest vervullen en seminarist Marcel Teerlynck het roer moest overnemen, werd de bond sterker uitgesproken een KSA-bond. Je merkt dat alleen al uit de toename van meer religieus geïnspireerde artikels in Samen. Ook de stijl van de samenkomsten was religieuzer, het gezag van de proost nam toe, de tucht was strenger gecontroleerd, de oproep tot kerkelijke levensstijl sterker. Dit betekent niet dat de JVF-contacten verdwenen waren. In 1939 was nog een delegatie JVF-leden uit Sint-Kruis in Tielt aanwezig op de JVF-gouwdag. Mede uit schrik voor Duitse vervolging hield het JVF in 1943 op te bestaan en loste op in de federatie KSA Jong-Vlaanderen.

De Swighenden Eede.

In ons archief is door toeval een zwart schriftje uit de eindjaren '40 verzeild geraakt dat zo merkwaardig is, dat het niet onvermeld mag blijven. Wie erin bladert, vindt er verslagen van een mysterieuze Vlaamsstrijdende studentenwerking uit het Sint-Lodewijkscollege. Er komen namen in voor van KSA'ers uit Sint-Kruis. Waarover gaat het?

Door het conflict tussen AKVS en Kerk hebben sommige studenten geleerd te liegen of te huichelen tegenover surveillanten, principaals en zelfs biechtvaders. In de schaduw ontstond een geheime studentengroepering. Groepjes ('eeden') van telkens een zestal leden ('scalden) van een zelfde klas, kwamen maandelijks samen onder leiding van iemand uit een hogere klas (de 'keurman'), ergens in de natuur of liefst nog in een of andere halfdonkere ruimte met een geheime toegang. Kwestie van de romantiek. Zij bespraken brieven van 'Tijl' (een verantwoordelijke laatstejaars) of de Vlaamse actualiteit. Veel tijd ging in het afwegen van het Vlaams gehalte van kandidaat-leden uit hun klas. Elke bijeenkomst werd gestart met een gebed voor Vlaanderen (de zogenaamde 'psalm van Rodenbach') en werd 'De Vlaamse Leeuw' gezongen. 's Vrijdags kon je leerlingen in de schoolkapel hun kruisweg voor Vlaanderen zien doen. Soms trok een groepje naar de duinen of naar een Vlaamse toren om er stenen studentenpijpjes te roken. Tijls brief werd dan gelezen en nadien verbrand. De inlijvingsceremonie was bijzonder: geblinddoekt en met de hand op een oude leeuwenvlag zwoer men een eed van trouw aan God en Vlaanderen en van zwijgplicht. De bijeenkomsten waren strikt geheim, men had een wachtwoordgroet ('Vliegt de Blauwvoet, storm op zee!') en gebruikte Germaanse schuilnamen (scald Winfried, scald Thor, scald Ansgar,...). Om niet betrapt te worden werd buiten de bijeenkomsten een andere naam gebruikt voor de Swighenden Eede: bvb. 'de N.V.', ''t Affairetje', 'De Réveille', ...

Men wist van leerlingen buiten het groepje niet of zij lid waren van een andere Eede. We kennen iemand uit Sint-Kruis die pas jaren later vernomen heeft dat ook zijn broer daaraan deelnam. Tot op vandaag vragen die leden uitdrukkelijk hun naam niet bekend te maken, omdat zij zich houden aan de zwijgeed die zij aan twaalf à veertien jaar gezworen hebben. Inzage in dat zwarte boekje is je dus niet gegund, want ook de verslagboeken waren geheim...

[vorige] [inhoud] [volgende]

Niet te missen

Nieuw logo

KSA Rooyghem T-shirts

Heb jij 'm al, het T-shirt van KSA Rooyghem?  Hier kan je hem bestellen!

lees meer
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's
  • foto's

Dit Semester

    Bekijk alles